โรค เส้นเอ็นไหล่อักเสบ (Rotator cuff syndrome) เกิดจากอะไร และวิธีการรักษาเบื้องต้นเป็นอย่างไร

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค

เส้นเอ็นข้อไหล่ คือเส้นเอ็นขนาดเล็ก 4 เส้น ที่อยู่บริเวณรอบข้อไหล่ เส้นเอ็นกลุ่มนี้เป็นส่วนที่ต่อเนื่องมาจากกล้ามเนื้อสะบัก และผ่าน ข้อไหล่และยึดเกาะกับ ส่วนบนของกระดูกต้นแขน ทำหน้าที่ช่วยในการขยับไหล่ในมุมและท่าทางต่างๆกัน เช่นกางแขน ยกแขน หมุนไหล่ เป็นต้น การฉีกขาดอาจเริ่มจากการถลอกบริเวณด้านบนของเส้นเอ็น ซึ่งเกิดจากการเสียดสีของหินปูนบริเวณกระดูกกับตัวเส้นเอ็น หรืออาจเกิดจากภาวะเสื่อม ของตัวเส้นเอ็นเอง หรือเกิดจากการใช้งานหรืออุบัติเหตุ ซึ่งทั้งหมดนี้ทำให้เกิดเส้นเอ็นข้อไหล่ฉีกขาดได้

อาการของโรค

อาการเจ็บปวดและหัวไหล่ข้างที่บาดเจ็บอ่อนแรง โดยยิ่งรอยฉีกมีมากเท่าไร ก็จะยิ่งเจ็บปวดและอ่อนแรงมากขึ้นเท่านั้น ในกรณีที่เอ็นข้อไหล่ฉีกเพียงบางส่วนผู้ป่วยอาจรู้สึกเจ็บแต่สามารถเคลื่อนไหวแขนได้ตามปกติ ทั้งนี้โดยส่วนใหญ่เอ็นข้อไหล่ฉีกจะทำให้บริเวณหัวไหล่รู้สึกเจ็บแบบไม่ชัดเจนนัก อาจรู้สึกแปลบขึ้นมาเฉพาะเวลาใช้แขน ผู้ป่วยบางรายอาจไม่สามารถนอนหลับได้เนื่องจากรู้สึกเจ็บ ไม่สามารถเคลื่อนไหวแขนได้อย่างที่เคยทำหรือไม่สามารถกางแขนออกข้างลำตัวได้ ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่าเอ็นข้อไหล่ฉีกทั้งหมด

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

นอกจากการซักประวัติและตรวจร่างกาย แพทย์อาจพิจารณาส่งตรวจเพิ่มเติม ดังต่อไปนี้

• การเอกซเรย์ เพื่อดูว่ามีกระดูกยื่นออกมา มีส่วนใดส่วนหนึ่งของหัวไหล่ที่หายไปหรือมีปุ่มกระดูกหัวไหล่ที่ดูไม่ปกติหรือไม่ เนื่องจากมีความสัมพันธ์กับเอ็นข้อไหล่ฉีก
• การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (magnetic resonance imaging: MRI) โดยจะช่วยให้เห็นภาพเส้นเอ็นได้ชัดเจนเช่นเดียวกับที่เห็นกระดูก วิธีนี้เป็นการตรวจที่ไม่มีความเจ็บปวดแต่อย่างใด และไม่ต้องใช้เข็มหรือการฉีดยา

แนวทางการดูแลรักษา

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด โดยการทานยาบรรเทาอาการปวดและแก้อักเสบ, การทำกายภาพบำบัด เช่นการลดความเจ็บปวดและการอักเสบด้วยการประคบร้อนหรือประคบเย็น การออกกำลังเพื่อเพิ่มความแข็งแรงและเพื่อให้สามารถควบคุมเอ็นข้อไหล่และกล้ามเนื้อบริเวณหัวไหล่ได้มากขึ้น การรักษาโดยการผ่าตัด ผู้ป่วยอาจต้องทำการผ่าตัดเปลี่ยนเอ็นข้อไหล่หากต้องการกลับมาใช้ไหล่ได้ปกติเท่าเดิม สำหรับผู้ป่วยที่มีเอ็นข้อไหล่ฉีกขาดเพียงบางส่วนอาจไม่จำเป็นต้องผ่าตัด โดยแพทย์จะแนะนำว่าร่างกายสามารถสมานตัวเองได้ แต่หากผู้ป่วยรู้สึกเจ็บจนทนไม่ไหวหรือไม่สามารถใช้แขนได้ อาจจำเป็นต้องพิจารณาผ่าตัด

แพทย์เฉพาะทางแนะนำ

ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ, กุมารแพทย์ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี

ข้อควรระวัง

ผู้ป่วยที่มีอาการเข้าได้กับเส้นเอ็นไหล่อักเสบควรงดกิจกรรมรุนแรง และพักผ่อนเพื่อไม่ให้อาการเป็นมากขึ้น สามารถลองทานยาเพื่อบรรเทาอาการปวดในช่วงแรกก่อนได้ แต่ถ้าอาการไม่ดีขึ้นควรพิจารณาพบแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกหรือแพทย์กายภาพเพื่อรักษาเพิ่มเติม

ข้อมูลเพิ่มเติม

https://www.bangkokhospital.com/content/rotator-cuff-tear https://www.bumrungrad.com/th/conditions/shoulder-rotator-cuff-surgery