โรค วัณโรคปอด (Pulmonary Tuberculosis) เกิดจากอะไร และวิธีการรักษาเบื้องต้นเป็นอย่างไร


เขียนโดย
วัณโรคปอด ติดต่อง่ายไหม?
ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค
เชื้อวัณโรค เป็นเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่ง มีชื่อเป็นทางการว่า Mycobacterium tuberculosis เชื้อนี้สามารถทนอยู่ในอากาศ และ สิ่งแวดล้อมได้นาน มักเข้าสู่คนโดยการหายใจเอาเชื้อนี้เข้าไป แต่ก็อาจเข้าทางอื่นได้ เช่น บาดแผล โดยส่วนใหญ่เชื้อวัณโรคมักจะไปก่อโรคที่ปอดเป็นหลักจึงทำให้เกิดวัณโรคปอดขึ้นมาได้ โดยปกติ เมื่อร่างกายได้รับเชื้อวัณโรค ร่างกายจะสามารถ ควบคุมเชื้อนี้ได้ระดับหนึ่งทำให้ไม่เป็นโรค เชื้อจะซ่อนอยู่ในร่างกาย หากร่างกายอ่อนแอ เชื้อก็จะกำเริบก่อให้เกิดโรคได้ เช่น เด็กเล็กๆ คนที่เป็น โรคเบาหวาน คนที่ได้รับยากดภูมิคุ้มกัน เช่น สเตียรอยด์ และ กลุ่มที่มีปัญหาในปัจจุบัน คือคนไข้เอดส์ ซึ่งทำให้ปัจจุบันพบโรคนี้มากขึ้น วัณโรคสามารถรักษาได้ด้วยการกินยารักษาวัณโรค หากผู้ป่วยให้ความร่วมมือในการรักษาอย่างต่อเนื่อง
อาการของโรค
ในระยะแรกจะสังเกตได้ยากเพราะอาการเกิดขึ้นอย่างช้าๆ ผู้ป่วยอาจไม่รู้ตัวว่าเป็นวัณโรค อาการที่พบได้แก่
- มีไข้เรื้อรังต่ำๆ มักจะเป็นตอนเย็นหรือบ่าย
- เหงื่อออกมากขึ้นโดยเฉพาะตอนกลางคืน
- อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจลด
- ไอเรื้อรังนานเกิน 3 สัปดาห์ อาจมีเลือดออกร่วมได้
แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค
วัณโรคปอด สามารถตรวจได้ค่อนข้างง่าย โดยการ
- เอกซ์เรย์ปอด
- ตรวจเสมหะหาเชื้อ วัณโรคปอดในบางคน และ วัณโรคในอวัยวะอื่น อาจตรวจได้ค่อนข้างยาก อาจต้องใช้วิธีเอกซ์เรย์พิเศษ หรือ เจาะดูดน้ำ หรือ ตัดชิ้นเนื้อจากอวัยวะที่สงสัย
แนวทางการดูแลรักษา
ต้องใช้ในการรักษาทั้งหมดอย่างต่ำ 6 เดือน โดยการทานยาเป็นหลัก แม้วัณโรคจะสามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่มีโอกาสกลับไปเป็นซ้ำได้เช่นกัน หากผู้ป่วยรับประทานยาไม่ครบตามกำหนด ดังนั้น เป้าหมายสำคัญในการรักษา คือ การรักษาให้หายขาดเพื่อหยุดการแพร่กระจายเชื้อ และ ป้องกันการดื้อยาของเชื้อวัณโรค ยารักษาวัณโรคสามารถทำให้ตับมีปัญหาได้ ดังนั้นขณะทานยารักษาจึงไม่ควรดื่มแอกอฮอล์ และไปพบแพทย์เมื่อมีอาการที่บ่งบอกว่าตับอาจจะมีปัญหา ได้แก่ รู้สึกเพลียมาก คลื่นไส้อาเจียน เบื่ออาหาร ปัสสาวะสีเข้มขึ้น ตัวเหลืองตาเหลือง
แพทย์เฉพาะทางแนะนำ
อายุรแพทย์โรคติดเชื้อ, กุมารแพทย์ โรคติดเชื้อ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี
ข้อควรระวัง
วัณโรคปอดสามารถติดต่อในคนสู่คนได้ง่าย และ มักมีอาการไม่รุนแรงในช่วงแรก ดังนั้นคนที่มีประวัติใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรคปอดควรไปพบแพทย์ เพื่อตรวจหาเชื้อและทำการรักษา ก่อนที่อาการของโรคจะรุนแรงมากขึ้นในอนาคต
ข้อมูลเพิ่มเติม
https://med.mahidol.ac.th/med/sites/default/files/public/pdf/medicinebook1/TB.pdf






