โรค วัณโรคปอด (Pulmonary Tuberculosis) เกิดจากอะไร และวิธีการรักษาเบื้องต้นเป็นอย่างไร

วันที่โพสต์:
feature-image-blurfeature-image

เขียนโดย

แชร์บทความ

share-optionshare-optionshare-optionshare-option

วัณโรคปอด ติดต่อง่ายไหม?

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค

เชื้อวัณโรค เป็นเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่ง มีชื่อเป็นทางการว่า Mycobacterium tuberculosis เชื้อนี้สามารถทนอยู่ในอากาศ และ สิ่งแวดล้อมได้นาน มักเข้าสู่คนโดยการหายใจเอาเชื้อนี้เข้าไป แต่ก็อาจเข้าทางอื่นได้ เช่น บาดแผล โดยส่วนใหญ่เชื้อวัณโรคมักจะไปก่อโรคที่ปอดเป็นหลักจึงทำให้เกิดวัณโรคปอดขึ้นมาได้ โดยปกติ เมื่อร่างกายได้รับเชื้อวัณโรค ร่างกายจะสามารถ ควบคุมเชื้อนี้ได้ระดับหนึ่งทำให้ไม่เป็นโรค เชื้อจะซ่อนอยู่ในร่างกาย หากร่างกายอ่อนแอ เชื้อก็จะกำเริบก่อให้เกิดโรคได้ เช่น เด็กเล็กๆ คนที่เป็น โรคเบาหวาน คนที่ได้รับยากดภูมิคุ้มกัน เช่น สเตียรอยด์ และ กลุ่มที่มีปัญหาในปัจจุบัน คือคนไข้เอดส์ ซึ่งทำให้ปัจจุบันพบโรคนี้มากขึ้น วัณโรคสามารถรักษาได้ด้วยการกินยารักษาวัณโรค หากผู้ป่วยให้ความร่วมมือในการรักษาอย่างต่อเนื่อง

อาการของโรค

ในระยะแรกจะสังเกตได้ยากเพราะอาการเกิดขึ้นอย่างช้าๆ ผู้ป่วยอาจไม่รู้ตัวว่าเป็นวัณโรค อาการที่พบได้แก่

  • มีไข้เรื้อรังต่ำๆ มักจะเป็นตอนเย็นหรือบ่าย
  • เหงื่อออกมากขึ้นโดยเฉพาะตอนกลางคืน
  • อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจลด
  • ไอเรื้อรังนานเกิน 3 สัปดาห์ อาจมีเลือดออกร่วมได้

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

วัณโรคปอด สามารถตรวจได้ค่อนข้างง่าย โดยการ

  • เอกซ์เรย์ปอด
  • ตรวจเสมหะหาเชื้อ วัณโรคปอดในบางคน และ วัณโรคในอวัยวะอื่น อาจตรวจได้ค่อนข้างยาก อาจต้องใช้วิธีเอกซ์เรย์พิเศษ หรือ เจาะดูดน้ำ หรือ ตัดชิ้นเนื้อจากอวัยวะที่สงสัย

แนวทางการดูแลรักษา

ต้องใช้ในการรักษาทั้งหมดอย่างต่ำ 6 เดือน โดยการทานยาเป็นหลัก แม้วัณโรคจะสามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่มีโอกาสกลับไปเป็นซ้ำได้เช่นกัน หากผู้ป่วยรับประทานยาไม่ครบตามกำหนด ดังนั้น เป้าหมายสำคัญในการรักษา คือ การรักษาให้หายขาดเพื่อหยุดการแพร่กระจายเชื้อ และ ป้องกันการดื้อยาของเชื้อวัณโรค ยารักษาวัณโรคสามารถทำให้ตับมีปัญหาได้ ดังนั้นขณะทานยารักษาจึงไม่ควรดื่มแอกอฮอล์ และไปพบแพทย์เมื่อมีอาการที่บ่งบอกว่าตับอาจจะมีปัญหา ได้แก่ รู้สึกเพลียมาก คลื่นไส้อาเจียน เบื่ออาหาร ปัสสาวะสีเข้มขึ้น ตัวเหลืองตาเหลือง

แพทย์เฉพาะทางแนะนำ

อายุรแพทย์โรคติดเชื้อ, กุมารแพทย์ โรคติดเชื้อ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี

ข้อควรระวัง

วัณโรคปอดสามารถติดต่อในคนสู่คนได้ง่าย และ มักมีอาการไม่รุนแรงในช่วงแรก ดังนั้นคนที่มีประวัติใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรคปอดควรไปพบแพทย์ เพื่อตรวจหาเชื้อและทำการรักษา ก่อนที่อาการของโรคจะรุนแรงมากขึ้นในอนาคต

ข้อมูลเพิ่มเติม

https://med.mahidol.ac.th/med/sites/default/files/public/pdf/medicinebook1/TB.pdf

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูทั้งหมด
article-cover
  • จมูก, ทางเดินหายใจ
  • หอบหืดกำเริบ (Acute asthmatic attack)

หอบหืดกำเริบ (Acute asthmatic attack)

หอบหืดกำเริบเกิดจาก อากาศเปลี่ยน หรือ ภูมิแพ้ไหม? ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค โรคหอบหืดเป็นโรคที่ทำให้หายใจลำบาก อาการของโรคหอบหืดสามารถเป็นได้ทั้งอาการเล็กน้อยไปจนถึงอาการรุนแรง และสามารถมีอาการเป็นๆหายๆได้ บางครั้งอาการของโรคหอบหืดสามารถเป็นได้อย่างกะทันหัน ซึ่งสามารถเป็นได้อย่างรุนแรง ที่เรียกว่าโรคหอบหืดกำเริบ (Acute asthmatic attack) อาการของโรคหอบหืดเกิดจากมีการอักเสบทางเดินหายใจภายในปอดจนทำให้เกิดการตีบแคบของทางเดินหายใจ โรคหอบหืดเกิดได้จาก 2 ปัจจัยหลัก คือ 1. ปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม ผ

article-cover
  • จมูก, ทางเดินหายใจ
  • ปอดอุดกั้นกำเริบเฉียบพลัน (COPD with Acute Exacerbation)

ปอดอุดกั้นกำเริบเฉียบพลัน (COPD with Acute Exacerbation)

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (Chronic obstructive pulmonary disease หรือ COPD) เป็นโรคที่ทำให้ผู้ป่วยมีอาการหายใจลำบาก ซึ่งเป็นผลจากการที่ทางเดินหายใจตีบแคบลงและเสียหายไป โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเกิดจากโรคถุงลมโป่งพอง (emphysema) และโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง (chronic bronchitis) ซึ่งเป็นสองโรคที่พบร่วมกันเสมอ ผู้ที่เป็นโรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรังจะมีอาการเหนื่อยง่ายมากกว่าคนทั่วไป และถ้าอาการรุนแรงมากขึ้นทันที จะเรียกว่าโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังกำเริบเฉียบพลัน (COPD with Acute Exacerb

article-cover
  • จมูก, ทางเดินหายใจ
  • ไซนัสอักเสบ (Acute non-bacterial sinusitis)

ไซนัสอักเสบ (Acute non-bacterial sinusitis)

น้ำมูกเขียว คุณอาจเป็นไซนัสอักเสบ ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค โรคไซนัสอักเสบ เกิดจากเยื่อบุไซนัสติดเชื้อไวรัสหรือเชื้อแบคทีเรียที่ผ่านเข้ามาทางกระบวนการหายใจ จนเนื้อเยื่อเกิดอาการบวม สารคัดหลั่งเมือกเหลวที่ถูกผลิตขึ้นจึงเกิดการอุดตันกลายเป็นหนองอักเสบหรือน้ำมูกเขียวข้น ทำให้เกิดการคัดจมูก น้ำมูกไหล มีอาการปวดบริเวณไซนัสที่อักเสบ และมีอาการป่วยอื่น ๆ ตามมา ไซนัสอักเสบมักเกิดจากการติดเชื้อไวรัส พบในอัตรา 90% ของผู้ป่วย หากไม่มีภาวะแทรกซ้อนหรือการพัฒนาโรคที่รุนแรงขึ้น อาการจะทุเลาลงและหายดีเองภ

article-cover
  • จมูก, ทางเดินหายใจ
  • ปอดติดเชื้อ (Pneumonia)

ปอดติดเชื้อ (Pneumonia)

ปอดติดเชื้อ อันตราย! อย่าปล่อยให้อาการรุนแรง ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค ปอดติดเชื้อเป็นภาวะติดเชื้อเฉียบพลันทางระบบทางเดินหายใจหรือการติดเชื้อที่เนื้อปอด ทำให้เกิดอาการปอดบวมและมีหนองขัง ซึ่งหากเกิดการติดเชื้อที่รุนแรง อาจเป็นสาเหตุทำให้เสียชีวิตได้ ปอดติดเชื้อมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัดใหญ่ หัด อีสุกอีใส ฯลฯ นอกจากนี้อาจเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น เชื้อสแตฟฟีโลค็อกคัส (Staphylococcus) เชื้อนิวโมค็อกคัส (Pneumococcus) ตลอดจนเชื้อรา ซึ่งแพร่กระจายจากการหายใจ เอาเชื้อเข้าส

article-cover
  • จมูก, ทางเดินหายใจ
  • ถุงลมโป่งพอง (Emphysema)

ถุงลมโป่งพอง (Emphysema)

เหนื่อยง่าย.. สังเกตดีดี อาการนี้อาจเป็นถุงลมโป่งพอง ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค เป็นโรคที่อยู่ในกลุ่มของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (Chronic Obstructive Pulmonary Disease: COPD) เกิดจากการ อักเสบและแตก ที่บริเวณถุงลมปอด ทำให้เนื้อปอดมีถุงลมเล็กๆ มากมายคล้ายพวงองุ่น จนกลายเป็นถุงลมขนาดใหญ่ จึงทำให้มีพื้นผิวในการแลกเปลี่ยนออกซิเจนในปอดลดลงหรือมีอากาศค้างในปอดมากกว่าปกติ ซึ่งหากเกิดความผิดปกติมากขึ้นก็จะทำให้ผู้ป่วยถุงลมโป่งพองมีอาการหายใจตื้น สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดถุงลมโป่งพอง คือการสูบบุหรี่ จากก