โรค ผิวหนังอักเสบเรื้อรัง (Chronic eczema) เกิดจากอะไร และวิธีการรักษาเบื้องต้นเป็นอย่างไร

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค

โรคผิวหนังอักเสบผื่นแพ้ (Eczema) เป็นโรคผิวหนังที่พบได้บ่อยและพบได้ทุกเพศทุกวัย เกิดจากปฏิกิริยาการอักเสบที่ผิวหนังชั้นนอก เนื่องมาจากมีการสัมผัสกับสารที่ระคายเคืองหรือสารก่อภูมิแพ้ ทำให้มีผื่นแดงคันขึ้น และหากยังมีการสัมผัสสารกระตุ้นนั้นอยู่ หรือมีการแกะเกาบริเวณผื่นอยู่เรื่อยๆ จะทำให้บริเวณนั้นกลายเป็นผิวหนังอักเสบเรื้อรังได้

อาการของโรค

ในระยะแรกที่ผื่นพึ่งขึ้นใหม่ๆ ผิวหนังจะมีลักษณะของการอักเสบ คือ จะมีผื่นแดง คัน ผิวบริเวณผื่นจะบวม และมีตุ่มน้ำใสเล็กๆเกิดขึ้น ระยะต่อมาจะเริ่มเห็นน้ำเหลืองชัดเจนออกมาจากผื่น จากนั้นน้ำเหลืองที่เยิ้มจากผื่นจะค่อยๆลดลง ผื่นแห้งขึ้น มีลักษณะเป็นผื่นตกสะเก็ด แต่ยังมีอาการคันอยู่เหมือนเดิม ถ้ายังมีการสัมผัสสารกระตุ้นที่แพ้อยู่ หรือมีการแกะเกา เสียดสีอยู่เรื่อยๆ ผิวหนังที่อักเสบนั้นจะกลายเป็นผื่นหนา แห้ง แข็ง เห็นลายเส้นของผิวหนังชัด และมีสีของผิวหนังคล้ำขึ้น ซึ่งเป็นลักษณะของผื่นผิวหนังอักเสบเรื้อรังนั่นเอง

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

โดยส่วนใหญ่โรคผื่นผิวหนังอักเสบจากการแพ้ แพทย์จะสามารถวินิจฉัยได้จากประวัติ และการตรวจร่างกาย ดูลักษณะผื่นของผู้ป่วย และให้การรักษาได้เลย แต่หากผื่นผิวหนังอักเสบนั้นไม่ตอบสนองต่อการรักษา หรืออยากทราบสารที่แพ้ จะมีการตรวจเพิ่มเติมหลักๆ 2 วิธี คือ

1. ทดสอบการแพ้ทางผิวหนัง แพทย์อาจใช้สารก่ออาการแพ้กระตุ้นบริเวณท้องแขนหรือแผ่นหลังก่อน หรืออาจใช้วิธีอื่น ๆ เพื่อทดสอบอาการแพ้ทางผิวหนังตามดุลยพินิจของแพทย์
2. ตัดชิ้นเนื้อตรวจ โดยนำตัวอย่างเนื้อเยื่อหรือเซลล์ในร่างกายไปส่องกล้องจุลทรรศน์ตรวจหาโรค

แนวทางการดูแลรักษา

สิ่งที่สำคัญที่สุดในการรักษา คือ การป้องกันและบรรเทาอาการคันให้ลดน้อยลง เนื่องจากภาวะผิวหนังอักเสบนั้นส่งผลให้ผิวแห้งและคัน เมื่อเกามากๆจึงเกิดเป็นแผล และนำไปสู่การติดเชื้อที่ผิวหนังในที่สุด ผู้ป่วยควรสวมเสื้อผ้าที่สามารถปกปิดบริเวณที่คัน เพื่อป้องกันการเกิดรอยถลอกจากการเกาอย่างแรง รวมทั้งควรตัดเล็บ หรือสวมถุงมือขณะนอน แนะนำให้ผู้ป่วยหลีกเลียงสิ่งกระตุ้นต่างๆที่จะเป็นสาเหตุการเกิดผิวหนังอักเสบให้ได้มากที่สุด รวมทั้งหลีกเลี่ยงสบู่และน้ำยาซักล้างใดๆที่รุนแรง ซึ่งอาจก่อความระคายเคืองต่อผิวหนัง ยาทากลุ่มสเตียรอยด์ มีทั้งชนิดครีม โลชั่น และแบบขี้ผึ้ง โดยยากลุ่มนี้จะช่วยลดการอักเสบ บรรเทาอาการแพ้ และอาการคันได้ มีด้วยกันหลายชนิด ตั้งแต่ความแรงน้อยไปจนถึงแรงมาก ให้เลือกใช้ตามความหนาของผื่น และบริเวณที่เกิดผื่น โดยสามารถปรึกษายาทาที่เหมาะสมได้จากเภสัชกร หรือใช้ตามที่แพทย์จ่าย การใช้ครีมสเตียรอยด์ ในผื่นที่หนาอาจพิจารณาใช้ครีมที่มีส่วนผสมของ salicylic acid 5% เพื่อช่วยผลัดเซลล์ผิวหนังส่วนบนที่หนาและตายแล้วออก หรืออาจใช้ครีมที่ผสม urea 10% เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิว และช่วยลดอาการคัน

แพทย์เฉพาะทางแนะนำ

อายุรแพทย์ผิวหนัง, กุมารแพทย์ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี

ข้อควรระวัง

เนื่องจากผื่นของโรคผิวหนังอักเสบมักมีอาการคันมาก การเกาผื่นมากๆและรุนแรง อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงคือ การติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนที่ผิวหนังได้ หากมีการปวด บวม ของผิวหนังรอบๆผื่น หรือมีหนองจากผื่น ควรมาพบแพทย์เพื่อทำการตรวจรักษา และให้ยาฆ่าเชื้อต่อไป

ข้อมูลเพิ่มเติม

http://www.pewdeeclinic.com/content-124-โรคผิวหนังอักเสบเรื้อรัง%20หรือ%20ECZEMA%20สำหรับบุคคลากรทางการแพทย์%20%20.html https://dermnetnz.org/topics/dermatitis/