โรค ข้ออักเสบติดเชื้อ (Septic arthritis) เกิดจากอะไร และวิธีการรักษาเบื้องต้นเป็นอย่างไร
เขียนโดย
แชร์บทความ
ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค
ข้ออักเสบจากการติดเชื้อ เป็นการติดเชื้อบริเวณเนื้อเยื่อข้อต่อหรือน้ำไขข้อจนเกิดอาการอักเสบ ภาวะนี้มักเกิดจากการแพร่กระจายของเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสจากอวัยวะส่วนอื่นที่ส่งผ่านมาทางกระแสเลือด หรืออาจติดเชื้อโดยตรงผ่านทางบาดแผลเปิด การฉีดยา หรือหลังจากการผ่าตัด บุคคลบางกลุ่มอาจเสี่ยงต่อการเกิดภาวะนี้ได้มากกว่าคนทั่วไป เช่น
- เด็กเล็กและผู้สูงอายุมีโอกาสพัฒนาโรคได้มากกว่าช่วงวัยอื่น
- ผู้ที่เคยผ่าตัดข้อต่อมาก่อน ผู้ที่มีปัญหาข้อต่อหรือโรคเรื้อรังที่เกี่ยวกับข้อต่อ เช่น ข้อเสื่อม โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ โรคเก๊าท์ เป็นต้น
- ผู้ที่ต้องรับประทานยากดภูมิคุ้มกันหรือยารักษาโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์
- ผู้ที่มีผิวหนังอ่อนแอหรือมีปัญหาผิวหนัง เช่น โรคผิวหนังอย่างโรคสะเก็ดเงิน ผิวหนังอักเสบ และบาดแผลติดเชื้อ
- ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องและผู้ป่วยโรคมะเร็ง โรคเบาหวาน โรคไต หรือมีปัญหาเกี่ยวกับตับ
- ผู้ที่บาดเจ็บบริเวณข้อต่อ
- ผู้ที่ใช้สารเสพติดทางหลอดเลือด
อาการของโรค
ผู้ป่วยจะมีอาการไข้สูง ครั่นเนื้อครั่นตัว บางรายมีอาการไข้หนาวสั่น ปวดเมื่อยไปหมดทั้งตัว ต่อมา ๒-๓ วัน ข้อใดข้อหนึ่งจะอักเสบอย่างเฉียบพลันและรุนแรง ข้อที่พบว่าติดเชื้อได้บ่อย ได้แก่ ข้อเข่า ข้อเท้า ข้อมือ และข้อศอก ตามลำดับ และข้อต่อใด ๆ ในร่างกายก็อาจพบภาวะติดเชื้อได้ทั้งนั้น ผู้ป่วยมักจะปวดข้อมากจนเดินไม่ได้หรือไม่ยอมแตะต้องเคลื่อนไหวข้อนั้น ๆ เลย หากผู้ป่วยได้รับการรักษาไม่ถูกต้อง เช่น ไปหาหมอกลางบ้านบีบนวด พอกทาด้วยยาต่าง ๆ หรือรับประทานยาผิดประเภท อาการปวดอาจจะทุเลาลงชั่วคราว แต่การติดเชื้ออาจแพร่กระจายไปหลาย ๆ ข้อ และส่วนประกอบของข้อจะถูกทำลายมากขึ้นจนเสียหายใช้งานไม่ได้อีกต่อไป หรือเกิดภาวะกระดูกติดเชื้อมีหนองไหลจากกระดูก ทำให้รักษาลำบากยิ่งขึ้น บางรายจะเกิดภาวะเลือดเป็นพิษเนื่องจากเชื้อโรคแพร่กระจายมาก ทำให้ผู้ป่วยช็อกและถึงแก่กรรมได้
แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค
ใช้การซักประวัติและตรวจร่างกายเป็นหลักจากอาการหรือความผิดปกติของข้อต่อที่เป็นอยู่ หากผู้ป่วยมีอาการเข้าข่ายการติดเชื้อ แพทย์อาจวินิจฉัยวิธีอื่น ๆ เพิ่มเติม เช่น
- การตรวจวิเคราะห์น้ำไขข้อในห้องปฏิบัติการเพื่อดูเชื้อโรคที่เป็นต้นเหตุของการติดเชื้อ
- การตรวจเลือดเพื่อหาสัญญาณของการติดเชื้อในกระแสเลือด
- การเอกซเรย์ MRI Scan หรือ CT Scan เพื่อตรวจสอบข้อต่อบริเวณที่ติดเชื้อและประเมินความเสียหายที่มีต่อข้อต่อดังกล่าว
แนวทางการดูแลรักษา
การระบายน้ำไขข้อที่ติดเชื้อ จะช่วยลดอาการปวด บวม และป้องกันข้อต่อเสียหาย สามารถทำได้หลายวิธีตามดุลยพินิจของแพทย์ เช่น ใช้เข็มขนาดเล็กเจาะเข้าไประบายน้ำในช่องข้อต่อ สอดท่อที่มีกล้องขนาดเล็กติดอยู่ผ่านทางผิวหนังบริเวณข้อต่อ หรือผ่าตัดเปิดโดยตรง การใช้ยารักษา เป็นการใช้ยาฆ่าเชื้อโรคที่เป็นสาเหตุของการก่อโรค โดยนิยมเป็นการฉีดเข้าทางเส้นเลือดในช่วงแรกก่อนเพื่อที่จะได้ออกฤทธิ์ได้เต็มที่และรวดเร็วมากขึ้น
แพทย์เฉพาะทางแนะนำ
อายุรแพทย์โรคข้อ, กุมารแพทย์ โรคข้อ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี
ข้อควรระวัง
การรักษาที่ล่าช้าอาจทำให้ภาวะข้ออักเสบติดเชื้อ นำไปสู่ภาวะข้อเสื่อมและข้อต่อเสียหายอย่างถาวร ถ้าผู้ป่วยติดเชื้อเป็นเวลานานโดยไม่ได้รักษาก็จะยิ่งทำให้ข้อต่อถูกทำลายมากขึ้นเรื่อยๆ หรืออาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ กรณีที่เชื้อโรคลามเข้าไปในเส้นเลือด หากมีความผิดปกติที่ข้อต่ออย่างเฉียบพลันก็ควรไปพบแพทย์ทันที
ข้อมูลเพิ่มเติม
https://www.pobpad.com/septic-arthritis http://ortho2.md.chula.ac.th/phocadownload/data-sheet/Septic-arthritis-PairatchMD.pdf
