โรค ก้อนของต่อมไทรอยด์ (Thyroid nodule) เกิดจากอะไร และวิธีการรักษาเบื้องต้นเป็นอย่างไร

วันที่โพสต์:
feature-image-blurfeature-image

เขียนโดย

แชร์บทความ

share-optionshare-optionshare-optionshare-option

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค

ก้อนที่ต่อมไทรอยด์เพียงก้อนเดียว อาจเป็นโรคต่างๆได้ ดังนี้

  1. คอพอก หรือ คอหอยพอก (nodular goiter) พบได้ร้อยละ 50 - 60 ของก้อนที่ต่อมไทรอยด์ ซึ่งในระยะเริ่มต้นจะตรวจพบลักษณะเป็นก้อนเดี่ยว แต่เมื่อเวลาผ่านไป จะพบการโตขึ้นของต่อมไทรอยด์เป็นก้อนหลายก้อนได้
  2. เนื้องอกชนิดไม่ร้ายของต่อมไทรอยด์ (thyroid adenoma) พบได้ประมาณร้อยละ 20 - 30
  3. เนื้องอกต่อมไทรอยด์ที่เป็นพิษร่วมด้วย (toxic adenoma) เป็นเนื้องอกที่สามารถผลิตฮอร์โมนได้ (แต่ไม่ใช่มะเร็ง) พบได้ไม่บ่อย
  4. มะเร็งของต่อมไทรอยด์ (thyroid carcinoma) พบได้ร้อยละ 10 - 15 ในระยะเริ่มต้นจะเป็นก้อนเดี่ยว ขนาดเล็ก และโตขึ้นเรื่อยๆ ก่อนที่จะมีการแพร่กระจายเป็นก้อนหลายก้อนในเนื้อต่อมไทรอยด์ หรือแพร่กระจายไปที่อื่น เช่น ที่ต่อมน้ำเหลือง

อาการของโรค

คลำได้ก้อนที่บริเวณต่อมไทรอยด์ข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง ขยับตามการกลืน โดยตำแหน่งของต่อมไทรอยด์จะอยู่ล่างต่อกระดูกคอหอยหรือลูกกระเดือก โดยปกติจะแบนและคลำต่อมไทรอยด์ไม่ได้

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

อาศัยการซักประวัติและการตรวจร่างกาย ร่วมกับการตรวจเพิ่มเติม เช่น

  • ตรวจระดับฮอร์โมนไทรอยด์
  • อัลตราซาวนด์หรือเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ดูต่อมไทรอบด์
  • เจาะเนื้อเยื่อจากก้อนต่อมไทรอยด์ไปตรวจทางพยาธิวิทยา

แนวทางการดูแลรักษา

แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับผลตรวจชิ้นเนื้อหรือผลตรวจทางรังสี หากไม่มีเนื้อร้าย ก็สามารถเฝ้าดูอาการและสุ่มเจาะเนื้อเยื่อเป็นระยะๆ ได้ แต่หากตรวจพบเนื้อร้ายก็ต้องทำการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ออกบางส่วนหรือออกทั้งหมด หรืออาจมีการฉายแสง เคมีบำบัดร่วมด้วย อย่างไรก็ตามการเลือกวิธีรักษาขึ้นอยู่กับการปรึกษาหารือระหว่างแพทย์และผู้ป่วยเพื่อหาวิธีที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยในแต่ละราย แต่หากมีอาการของไทรอยด์เป็นพิษหรือระดับฮอร์โมนอยู่ในเกณฑ์ผิดปกติ อาจต้องได้รับการรักษาด้วยยา และตามด้วยการผ่าตัด

แพทย์เฉพาะทางแนะนำ

หู คอ จมูก, กุมารแพทย์ ระบบต่อมไร้ท่อ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี

ข้อควรระวัง

หากมีอาการเสียงแหบ กลืนลำบาก สำลัก หรือก้อนใหญ่ขึ้นจนหายใจไม่สะดวกร่วมด้วย อาจต้องระวังว่าเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ ควรปรึกษาแพทย์โดยเร็ว

ข้อมูลเพิ่มเติม

www.siphhospital.com/th/news/article/share/979
https://theworldmedicalcenter.com/th/new_site/health_article/detail/?page=ก้อนที่ต่อมไทรอยด%E0%B9%9C-thyroid-nodules

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูทั้งหมด
article-cover
  • ปาก, ลำคอ
  • มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphoma)

มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphoma)

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค มะเร็งต่อมน้ำเหลือง คือ เนื้องอกของระบบน้ำเหลือง โดยหน้าที่ปกติของระบบน้ำเหลือง คือ สร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกายในการต่อสู้กับโรคติดเชื้อ โดยมีเม็ดเลือดขาวเป็นส่วนประกอบสำคัญ หากการทำงานของเม็ดเลือดขาวและระบบน้ำเหลืองผิดปกติไปจะส่งผลให้ภูมิคุ้มกันร่างกายอ่อนแอ และเสี่ยงต่อการติดเชื้อง่ายขึ้น สาเหตุการเกิดโรคยังไม่ทราบแน่ชัด แต่อาจมีความสัมพันธ์กับปัจจัยเสี่ยงบางประการ เช่น สารเคมีปราบศัตรูพืช โรคเอดส์ พันธุกรรม การติดเชื้อไวรัสบางชนิด อาการของโรค * คลำได้ก้อนที

article-cover
  • ปาก, ลำคอ
  • ไทรอยด์เป็นพิษ (Thyrotoxicosis)

ไทรอยด์เป็นพิษ (Thyrotoxicosis)

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ (Thyrotoxicosis) เป็นภาวะที่มีฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินไปในร่างกาย ฮอร์โมนไทรอยด์ถูกสร้างจากต่อมไทรอยด์ซึ่งตั้งอยู่บริเวณด้านหน้าของลำคอ มีหน้าที่ควบคุมการทำงานของอวัยวะต่างๆ ในร่างกาย เช่น การควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย การหายใจ การเต้นของหัวใจ น้ำหนักตัว อารมณ์ ฯลฯ ภาวะไทรอยด์เป็นพิษเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ต่อมไทรอยด์อักเสบ ก้อนที่ต่อมไทรอยด์ แต่ที่พบได้บ่อยคือ Grave's disease (คอพอกตาโปน) ซึ่งเกิดจากภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติจนเกิดการทำลายตนเองของอวัยว

article-cover
  • ปาก, ลำคอ
  • ระดับฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ (Hypothyroidism)

ระดับฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ (Hypothyroidism)

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค ภาวะฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ คือ ภาวะที่ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย ส่งผลกระทบต่อการทำงานของอวัยวะต่างๆ เช่น การควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย การหายใจ การเต้นของหัวใจ น้ำหนักตัว อารมณ์ เป็นต้น เกิดได้จากหลายสาเหตุ ได้แก่ * Hashimoto's thyroiditis โรคนี้จัดเป็นโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองชนิดหนึ่ง เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยของภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์ * เคยกลืนสารไอโอดีนกัมมันตรังสีเพื่อรักษาภาวะไทรอยด์เป็นพิษ หรือรับประทานยาต้านไทรอยด์ * เคยผ่าต

article-cover
  • ปาก, ลำคอ
  • มะเร็งต่อมไทรอยด์ (Thyroid cancer)

มะเร็งต่อมไทรอยด์ (Thyroid cancer)

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค มะเร็งต่อมไทรอยด์เกิดจากการกลายพันธุ์ของสารพันธุกรรมในต่อมไทรอยด์ที่ทำให้เซลล์ต่าง ๆ เพิ่มจำนวนขึ้นและเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วจนไม่สามารถควบคุมได้ และทำให้เกิดก้อนเนื้อมะเร็งขึ้นในที่สุด โดยมีหลายปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งไทรอยด์ ได้แก่ ช่วงอายุระหว่าง 25 - 65 ปี, เพศหญิง, ประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์, การสัมผัสกับรังสี เช่น การฉายรังสีบริเวณศีรษะหรือลำคอเพื่อรักษาโรคในวัยเด็ก มะเร็งไทรอยด์มีหลายชนิดด้วยกัน แบ่งตามลักษณะของเซลล์มะเร็ง เช่น ม