What Causes ขี้หูอุดตัน (Impacted cerumen) Disease, and What are the Initial Treatment Methods?

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค

ขี้หูถูกสร้างขึ้นจากต่อมบริเวณผิวหนังภายในหูชั้นนอก เพื่อช่วยดักจับฝุ่นละออง ขี้ผง หรือสิ่งแปลกปลอมขนาดเล็กไม่ให้เข้าสู่หูด้านใน ปกป้องโครงสร้างสำคัญภายในหู เช่น แก้วหู ไม่ให้ถูกทำลาย และสิ่งแปลกปลอมต่าง ๆ ที่อาจเป็นอันตรายภายในหู ขี้หูอุดตัน (Impacted cerumen) คือ ภาวะที่เกิดจากการสะสมของขี้หูบริเวณหูชั้นนอก เมื่อเวลาผ่านไปจึงทำให้ขี้หูมีลักษณะแห้งและแข็งจนไม่สามารถหลุดร่วงได้เองตามธรรมชาติ ส่งผลให้เกิดการอุดตันภายในรูหูตามมา

อาการของโรค

เมื่อเกิดการอุดตันของขี้หูจะทำให้มีอาการ ดังนี้

• ปวดหู
• รู้สึกแน่น ๆ หรืออื้อ ๆ ในหูข้างที่เกิดการอุดตัน
• การได้ยินลดลง

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

วินิจฉัยได้โดยการใช้อุปกรณ์ส่องหู (Otoscope) ส่องเข้าไปภายในช่องหูว่าเกิดการอุดตันหรือมีสิ่งผิดปกติหรือไม่ เช่น เลือดออก การติดเชื้อ เยื่อแก้วหูฉีกขาด หรือเกิดการบาดเจ็บในช่องหู บางรายอาจมีการทดสอบการได้ยินเพิ่มเติม

แนวทางการดูแลรักษา

เป้าหมายของการรักษาจะเป็นการขจัดขี้หูที่ตกค้างภายในช่องหูจนยากที่จะเอาออก ซึ่งวิธีในการรักษาจะพิจารณาตามอาการที่พบ ทั้งนี้ ผู้ป่วยไม่ควรแคะขี้หูออกด้วยตนเอง แต่ควรให้แพทย์เป็นผู้เอาออกให้ เพื่อป้องกันการบาดเจ็บภายในช่องหูจนทำให้อาการรุนแรงขึ้น สามารถรักษาได้หลายวิธี ดังนี้

• ใช้เครื่องมือขนาดเล็กคีบขี้หูที่อุดตันอยู่ภายในหูออก หรือบางรายจะใช้เครื่องดูดขี้หู
• การล้างช่องหูโดยใช้ไซริงค์ (Syring) ฉีดน้ำอุ่นเข้าในช่องหู
• การใช้ยาสำหรับหยอดหูหรือใช้สารอื่น ๆ หยอดหู เพื่อช่วยให้ขี้หูอ่อนตัวลงและแคะออกได้ง่าย

แพทย์เฉพาะทางแนะนำ

หู คอ จมูก, กุมารแพทย์ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี

ข้อควรระวัง

ผู้ป่วยที่ปล่อยให้ขี้หูอุดตันเป็นเวลานานโดยไม่ไปพบแพทย์อาจทำให้อาการแย่ลง เกิดการติดเชื้อซึ่งจะมีอาการไข้ มีน้ำคล้ายหนองไหลออกจากหู การระคายเคืองของช่องหู สูญเสียการได้ยิน หรือปัญหาเกี่ยวกับหูตามมา นอกจากนี้ การพยายามแคะหูด้วยตนเองในระหว่างที่เกิดการอุดตันของขี้หูอาจเกิดการเสียดสีจนถลอกหรือเป็นแผล ทำให้เกิดเลือดออกและมีความเสี่ยงในการติดเชื้อภายในหูชั้นกลางหรือหูชั้นนอก บางรายอาจเกิดการบาดเจ็บ เช่น เยื่อแก้วหูทะลุ และเมื่อรักษาไม่หายขาดก็อาจสูญเสียการได้ยินถาวร

ข้อมูลเพิ่มเติม

https://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=748 https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14428-ear-wax-buildup--blockage