ซึมเศร้าหลังคลอดอาการเป็นยังไง..?
Written by
Share article
เป็นอีก 1 ข่าวที่น่าสลดใจ ที่เกี่ยวกับคุณแม่ ที่ประสบกับปัญหาซึมเศร้าหลังคลอด และจบชีวิตตัวเองกับลูกน้อยไป แน่นอนนี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เราเคยได้บินข่าวแบบนี้แน่นอน ปีที่แล้วก็มีข่าวสลดที่คุณแม่กระโดดลงมาจากตึกพร้อมลูกน้อย และคาดว่าคุณแม่เป็นโรคซึมเศร้าหลังคลอด
แล้ว เจ้าโรคซึมเศร้าหลังคลอดนี่มันคืออะไรกัน..?
ซึมเศร้าหลังคลอดคืออะไร?
อันดับแรกต้องอธิบายก่อนว่า หลังคลอดเนี่ย นอกจากจะมีอาการทางร่างกาย อย่าง คัดตึงเต้านม ผิวแตกลาย หรือ ท้องผูกเนี่ย ยังจะมีอาการทางจิตใจ ที่เกิดจากระดับฮอร์โมนที่ไม่ปกติของคุณแม่อย่าง รู้สึกเสียใจ หมดหวัง ร้องไห้อย่างไม่มีเหตุผล กินข้าวน้อยลง หรือเก็บตัว
องค์การอนามัยโลก ระบุว่า 1 ใน 5 ของแม่ลูกอ่อนในประเทศกำลังพัฒนามีภาวะซึมเศร้าหลังคลอดลูก และผู้เชี่ยวชาญระบุว่าตัวเลขจริงอาจสูงกว่านี้ เพราะหลายคนไม่ได้ขอความช่วยเหลือจากแพทย์
โดยอาการเหล่านี้จะถูกแบ่งออกเป็นสองระดับคือ
- ภาวะซึมเศร้า Postpartum blue
- โรคซึมเศร้าหลังคลอด Postpartum Depression
ภาวะซึมเศร้า Postpartum blue
เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมน โดยเฉพาะคุณแม่มือใหม่ที่ยังปรับตัวหลังคลอดไม่ค่อยได้
อาการที่อาจมีได้คือ
- อาการหงุดหงิด
- อารมณ์แปรปรวน
- เศร้า
- เสียใจ
- ร่างกายอ่อนเพลีย
- นอนไม่หลับ
- มีความกังวลเรื่องลูก
- ไม่อยากอาหาร
อาการเหล่านี้อาจอยู่ประมาณ 5 วัน ถึง 2 สัปดาห์ ขึ้นอยู่กับคุณแม่แต่ละคน
การรักษา
อาการเหล่านี้สามารถดีขึ้นเองได้โดยไม่ต้องทำการรักษา จากการดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิดจากครอบครัว และคนรอบข้าง รวมถึงตัวคุณแม่เองด้วย
โรคซึมเศร้าหลังคลอด Postpartum depression
เกิดจากความผิดปกติของอารมณ์หลังคลอดระดับปานกลางจนถึงรุนแรง
อาการที่อาจมีได้คือ
- รู้สึกเศร้า หมดหวัง
- อารมณ์แปรปรวน
- วิตกกังวลมากผิดปกติ
- มีปัญหาในการนอนหลับ
- ร้องไห้มากกว่าปกติ
- มีปัญหาเรื่องสมาธิ การจดจำรายละเอียด หรือการตัดสินใจ
- หมดความสนใจในสิ่งที่ชอบหรืองานอดิเรก
- กินอาการน้อย หรือ มากผิดปกติ
- เก็บตัว
- มีปัญหาในการสร้างความผูกพันระหว่างแม่ลูก
****มีความคิดทำร้ายตัวเองหรือลูก
ปัจจัยเสี่ยง
- ผู้ที่มีประวัติเป็นคนอารมณ์อ่อนไหวง่าย
- มีคนในครอบครัวป่วยเป็นโรคซึมเศร้า ไบโพลาร์
- ผู้ที่ต้องเผชิญกับความเครียด
- ผู้ที่มีประวัติความผิดปกติทางอารมณ์มาก่อน
- ตั้งครรห์ไม่พร้อม
- ปัญหาการเงิน
การรักษา
- จิตบำบัด
รักษาด้วยการพูดคุยกับจิตแพทย์ เพื่อรับมือกับปัญหาและให้กำลังใจผู้ป่วย ในบางกรณีแพทย์อาจให้คนในครอบครัวหรือคนใกล้ชิดมานั่งพูดคุยไปพร้อมกันด้วย เพื่อกระชับความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน และช่วยให้ผู้ป่วยรู้สึกดีหรือสบายใจขึ้น
- ยาต้านเศร้า
เป็นยาที่ใช้ในการรักษาภาวะซึมเศร้า ในบางกรณีแพทย์อาจให้คุณแม่ใช้ยานี้ในการรักษาด้วย แต่มีความเสี่ยงที่อาจได้รับจากการรักษาด้วยยาต้านเศร้าแต่ละชนิด เพราะยาอาจปนเปื้อนในน้ำนมได้ และมียาบางชนิดที่ส่งผลข้างเคียงกับลูกน้อยอีกด้วย
การป้องกันภาวะซึมเศร้าและโรคซึมเศร้าหลังคลอด
แน่นอนว่าความเสี่ยงเหล่านี้เราสามารถลดและเลี่ยงได้ โดยการดูแลสุขภาพกายใจให้ดีอยู่เสมอ เพื่อช่วยรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนและความเครียดที่อาจเกิดขึ้นหลังจากคลอดบุตร ดังนี้
- รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ให้ครบถ้วน
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
- หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์
- พักผ่อนให้เพียงพอ
- หากเคยเป็นโรคซึมเศร้าหรือมีภาวะซึมเศร้าหลังคลอดมาก่อน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนวางแผนตั้งครรภ์ หรือขณะตั้งครรห์ หากพบความผิดปกติแพทย์จะเริ่มทำการรักษาทันที เพื่อไม่ให้อาการรุนแรงขึ้น
- หลังจากคลอดแล้ว หากมีอาการผิดปกติใดๆ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันทีเพราะยิ่งตรวจพบและเข้ารับการรักษาเร็วเท่าใดก็ยิ่งส่งผลดีมากขึ้นเท่านั้น
แน่นอนว่าคนรอบข้างรวมถึงตัวคุณแม่เองต้องคอยสังเกตความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับตนเองอยู่เสมอ ทั้งทางร่างกายและอารมณ์ หากคุณแม่หลังคลอดคนใดมีอาการผิดปกติ หรือเป็นนานเกินไป ควรปรึกษาแพทย์ทันที !
อ้างอิง
